Vrind Ke Dohe
Samay paay taruvar phalai, ketak seencho neer.
Vrind ke dohe 17vi sadi ke braj bhasha kavi Vrind Kavi ki wo neeti-panktiyan hain jo dhairya, gun aur karya-kaushal jaisi vyavharik seekh deti hain. Isi neeti-gyaan mein Kabir ke dohe bhi padhein.
सरस्वती के भंडार की, बड़ी अपूरब बात।
ज्यों खरचै त्यौ-त्यौ बढ़े, बिन खरचै घट जात॥
Transliteration: Saraswati ke bhandar ki, badi apoorab baat. Jyon kharche tyon-tyon badhe, bin kharche ghat jaat.
Meaning: Vrind says the treasury of knowledge (Saraswati) is...
करत करत अभ्यास के, जड़मति होत सुजान।
रसरी आवत जात ते, सिल पर परत निशान॥
Transliteration: Karat karat abhyaas ke, jadmati hot sujaan. Rasari aavat jaat te, sil par parat nishaan.
Meaning: Vrind says with constant practice even a dull...
अपनी पहुंच विचारि कै, करतब करिये दौर।
तेते पांँव पसारिये, जेती लांँबी सौर॥
Transliteration: Apni pahunch vichari kai, kartab kariye daur. Tete paanv pasariye, jeti laanbi saur.
Meaning: Vrind says act only after considering your own means and reach; stretch...
कैसे निबहै निबल जन, करि सबलन सो गैर।
जैसे बसि सागर बिषै, करत मगर सो बैर॥
Transliteration: Kaise nibahai nibal jan, kari sabalan so gair. Jaise basi saagar bishai, karat magar so bair.
Meaning: Vrind asks how a weak person...
General Doha
अति हठ मतकर, हठ बढ़ै, बात न करिहै कोय।
ज्यों ज्यों भीजै कामरी, त्यौं-त्यौं भारी होय॥
Transliteration: Ati hath matkar, hath badhai, baat na karihai koye. Jyon jyon bheeje kaamri, tyon tyon bhaari hoye.
Meaning: Vrind warns against too much...
बिन स्वारथ कैसे सहै, कोऊ करुए बैन।
लात खाय पुचकारियै, होय दुधारू धैन॥
Transliteration: Bin swarath kaise sahai, koo karuve bain. Laat khaay puchkaariye, hoye dudhaaru dhain.
Meaning: Vrind says without self-interest, who would tolerate harsh words? Even a kick...
छमा खड्ग लीने रहै, खल को कहा बसाय।
अगिन परी तृन रहति थल, आपहि ते बुझि जाय॥
Transliteration: Chhama khadg leene rahai, khal ko kaha basaay. Agin pari trin rahati thal, aapahi te bujhi jaay.
Meaning: Vrind says one who...
ओछे नर के पेट में, रहै न मोटी बात।
आध सेर के पात्र में, कैसे सेर समात॥
Transliteration: Ochhe nar ke pet mein, rahai na moti baat. Aadh ser ke paatra mein, kaise ser samaat.
Meaning: Vrind says an important...
कारज धीरै होतु है, काहै होत अधीर।
समय पाय तरूवर फलै, केतक सींचो नीर॥
Transliteration: Karaj dheerai hotu hai, kaahe hot adheer. Samay paay taruvar phalai, ketak seencho neer.
Meaning: Vrind says great tasks are accomplished with patience — why...
Kabir Doha
हितहू की कहिये न तिहि, जो नर होय अबोध।
ज्यों नकटे को आरसी, होत दिखाये क्रोध॥
Transliteration: Hitahu ki kahiye na tihi, jo nar hoye abodh. Jyon nakate ko aarasi, hot dikhaaye krodh.
Meaning: Vrind says do not offer good...
दान दीन को दीजै, मिटै दरिद्र की पीर।
औषध ताको दीजै, जाके रोग शरीर॥
Transliteration: Daan deen ko dijai, mitai daridra ki peer. Aushadh taako dijai, jaake rog sharir.
Meaning: Vrind says give charity to the poor, that it may...
विद्या धन उद्यम बिना, कहौ जु पावै कौन।
बिना झुलाए ना मिलै, ज्यौं पंखा का पौन॥
Transliteration: Vidya dhan udyam bina, kahau ju paavai kaun. Bina jhulaaye na milai, jyon pankha ka paun.
Meaning: Vrind says knowledge and wealth cannot...
जो जाको गुन जानही, तो तिहि आदर देत।
कोकिल अंबहि लेत है, काग निबैरी लेत॥
Transliteration: Jo jaako gun jaanahi, to tihi aadar det. Kokil ambahi let hai, kaag nibairi let.
Meaning: Vrind says one seeks out and honours only...
जाहीं तै कुछ पाइयै, करियै ताकी आस।
रीते सरवर पै गए, कैसे बुझत प्यास॥
Transliteration: Jaahi tai kuchh paiyai, kariye taaki aas. Reete sarvar pai gaye, kaise bujhat pyaas.
Meaning: Vrind says place your hope only where something can actually...
Rahim Doha
गुन ही तऊ मनाइयै, जो जीवन सुख भौन।
आग जरावत नगर तऊ, आग न आनत कौन॥
Transliteration: Gun hi tau manaiyai, jo jeevan sukh bhaun. Aag jaraavat nagar tau, aag na aanat kaun.
Meaning: Vrind says virtue alone should be...
दीबै अवसर को भलो, जासौ सुधरै काम।
खेती सूखे बरसियो, धन को कौने काम॥
Transliteration: Dibai avasar ko bhalo, jaaso sudhare kaam. Kheti sookhe barasiyo, dhan ko kaune kaam.
Meaning: Vrind says a gift given at the right moment is...
रागी अवगुन ना गनै, यहै जगत की चाल।
देखी सबही स्याम को, कहत बाल सब लाल॥
Transliteration: Raagi avagun na ganai, yahai jagat ki chaal. Dekhi sabahi Syaam ko, kahat baal sab laal.
Meaning: Vrind says one who is deeply...
बात कहन की रीति में, है अंतर अधिकाय।
एक वचन तैं रिस बढ़ै, एक वचन तैं जाय॥
Transliteration: Baat kahan ki reeti mein, hai antar adhikaay. Ek vachan tain ris badhai, ek vachan tain jaay.
Meaning: Vrind says there is...
